Филкэ

3_1.jpg

Филкэ
(Филиппок)

    Филкэ монут ньууньэй куөйпэ уөдиэк льэльэлул. Иркидьэ уөрэптиэ школаҥин кисьэдин кэбэйҥи. Филкэдиэ тудэ моҕо миндэллэ, аай хондин льэльэл. Эмэйги молльэл тудин: "Хаҥидэ тэт Филкэ кудэлэк?" "Школаҥин". "Тэт айии йукоодьэк, эл холлэк," - эмэйги нумэгэ поньаашльэлум тудэгэлэ.
    Уөрпэ школаҥин кэбэйҥи. Эсиэги угуйэлмэ уйҥиин кэбэсьоодэк йообии лаҥин, эмэйги аай уйҥин кэбэсь. Филкэдэ тудэ эпиэньэ поньоольэлҥи нумэгэ. Филкэдиэҥин элдэлкиэльэл тудидьиэ нумэгэ льэги, эпиэги йоҥжуульэл, э, тудэл моҕолэк аҥчиилаальэлмэлэ. Тудэ моҕогэлэ эл нуульэл, эчиэн моҕок милльэлмэлэ, таат школаҥин кэбэйльэл.
    Школэ село йаҕилгэ, хойл нумэ архаа льэльэл, Филкэдиэ тудэ нумэ архаа льэл, нумэпэгэн хондэгэ, тоукэпул тудэгэлэ эл уушэни, тудэгэлэ лэйдииҥа. Тудэл йиэн омниин нумэпэгэ йахай, таа хондэгэ тоукэпул тудэгэлэ таат ойилааҥа, Жучка, тамун йолаат чомоодьэ тоукэк Волчок монут, тудэгэлэ хаҥииҥа. Филкэдиэ титтэгэт шэйрэсь, тоукэпул тудэ йолаат ойдьэдэ, Филкэдиэ өрньэй, таат титтэгэт шубэжиэй, таат ньоҕой. Иркин шоромоткэ укэсь нумэгэт, тоукэплэ шэгэшэйм, таат мони: "Тэт хаҥиигидэ тэтидьиэ мэ шубэжэк?" Филкэдэ ньэлэмэлэ эл мон, тудэ маҕил албэгэлэ пайаайдэллэ, шубэжиэй эл пуусь. Шубэжэт, школагэ йахай.
    Крылечкэгэ нилги өйльэ, школэ молҕо мэдись уөрэптиэ ажуупэги. Филкэдиэ пөдэк иҥиилиэмэлэ: "Ходо учитель мэткэ угэтэйтэм монут?" Өнмэлэк эйрэшмэлэ, нэмдик аатэмэ. Йолоҕудэ кэбэйлукэнэ - тоукэпул мэткэлэ лэҥҥитэй, школаҥин шөктин - учитэлэк иҥиимэлэ. Школэ архаан иркин паайк ведроньэт хонул, таат мони: "Чумут кичиэҥи, тэт ньэҕон тии оҕок". Филкэдиэ школаҥин таҥнуги шөги. Сенэгэ тудэ моҕо лөудэмлэ, таат шэсьпэлэк йододаймэлэ. Школа уөрпэлэ улдоой. Чумут титтэльэ өрньэрииҥилэ, таа учитель кэйлэй йаҥарайньэт өрдьэптэгэ эгужул. "Тэт ходо кудэк" - өртэсь тудин, Филкэдиэҥин тудэл. Филкэдиэ тудэ моҕо мойт ньэлэмэдиэлэ эл мон. "Тэт кин уөдьэк:" Филкэдиэ, эл моноҕот. "Ду тэт эл ажууньэйэк:" Филкэдиэ таат иҥлэй, ажууги эл укчии. "Таҥнуги нумэҥин хон эл анньульҥидэ". Филкэдиэ мэт молльэл шаарэ дьэ, тунмулги иҥлоодэгэт киэльэлул. Тудэл йодэйльэл учитель лаҥин, таат ибэлиэльэл. Тамунгэ учитэльҥин Филкэдиэ йойлукэльэл.
    Учитель тудэгэлэ йодоҕот ньиидьиильэлум, таат йоулэчльэлум уөрэптиэгэт, кинтэк тиҥ оо? "Эдуөн Филкэдиэ, Костюшка эмдьэги, тудэл тудаат школаҥин эрдьиийбэдэк, эмэйги тудэгэлэ эл йанну, тудэл а±ии школаҥин киэсь". "Дьэ мадак лапкэгэ тэт чаачаа архаа, мэт тэт эмэйгэт ньиэнудьэтэйэ, монтойэ тэткэлэ школаҥин йаннугэн". Учитель тудин буквэплэк кишшэчмэлэ, Филкэдиэ буквэплэ чуму лэйдиим, чаайоондэгэлэ чуҥнульэлум. "Дьэ, идьии тэт ньуу тиҥ буквэплэ эгэтэсь". Филкэдиэ мони: "Хве-и-хви, лэ-и-ли, пе-ок-пок". Чумут чэниэҥа. "Дьэ, омосьэк, - мони учитель. - Кин тэткэ кисьооги чуҥдин?" Филкэдэ мони эл иҥиисьоон: "Костьушкэ, мэт иҥлиисьэ, мэт чуму лэйтэй. Мэт эл йольэй ходимиэ шоромо оодьэ!" Учитель нуөльэй и мони: "Тэт айии эл мэтполилэк, дьэ кисьэлэк". Таҥ параагэт Филкэдиэ школаҥин эгужэй. Чэмиэсь.

Йоулусьулпэ:

1. Ходит Филкэ школаҥин шэйрэсь?
2. Филкэ эл иҥиилбэн уөк льэльэл?
3. Ходит Филкэ школаҥин шөктин иҥиим?
4. Кинтэк тудэньэ анньэл, ханьин Филкэ школа архаа оҕоойоодэк?
5. Ходит Филкэ учительгэлэ эл иҥиильэ?

Тадиилоодьэ уйлэк:

1. Пундук, ходо тэт иркидьэ школаҥин эйрэйбэн оодьэк.

Последнее изменение: Среда, 11 Май 2016, 16:19